(Üniversiteye kapağı atmak ya da atmamak…)
Alt başlıktaki anlayış halen geçerli mi gençler arasında bilemiyorum ama benim üniversite sınavlarına hazırlandığım günlerde dilimize pelesenk ettiğimiz bir cümleydi. Sınavın baskısını öyle fazla hissediyorduk ki hemen hemen tek düşüncemiz öyle ya da böyle bir yere yerleşmiş görmekti kendimizi. Hele bir de aile baskısı da varsa daha çok yaşıyorduk bu duyguyu…
Sonrasında bazı kişiler tam doğru alanlara yerleşmiş oldular ama diğer yandan ne yazık ki bir çok kişi de çok da hayal etmedikleri alanlarda buldular kendilerini. Tabi bir kere bu başlayınca bir döngüyü de başlatmış olabiliyoruz hayatımızda kariyerimizle ilgili olarak: tercih etmediğimiz okul – tercih etmediğimiz mesleğe - tercih etmediğimiz ve kendimizi sürekli olarak mutsuz hissettiğimiz işlerimize dönüşüveriyor. Sonra da ayıkla pirincin taşını; tabii her yaşta ve her süreçte her tür değişikliğe doğal olarak olumlu bakan ve destekleyen biriyim ama en başta alabileceğimiz önlemler varsa da neden olmasın.
İşte bu yüzden hem kendi tecrübelerimden, hem de 8 yıldır yaptığım koçluklar sırasındaki gözlemlerimden yola çıkarak bazı pratik bilgiler vermek istiyorum, tam da üniversite tercihlerinin yapılacağı şu günlerde…
Bir kez daha söylemek istiyorum ki mesleğimiz bizim hayatımız oluyor; hayatımızdaki bir dolu değişken (çalışma şeklimiz, tatil anlayışımız, oturduğumuz evler-şehirler-ülkeler, günlük kıyafetlerimiz, arkadaşlarımız, hatta okuduklarımız ve katıldığımız ortamlar ve daha niceleri) seçtiğimiz mesleğe göre şekilleniyor. Bu yüzden işte yapacağınız üniversite tercihi gerçekten önemli. Şu anda tam da geleceğinizi şekillendirdiğiniz bir dönemi yaşıyorsunuz. Böylesi önemli bir dönemde üzerimizde büyük de baskı varken hakikaten verdiğimiz kararlar ne kadar bizim gerçek isteklerimizi yaratıyor? Peki gerçek isteklerimize ve daha doğrusu arzularımıza ulaşmanın ya da mümkün olduğunca yakınlaşmanın yolları neler?
Öncelikle asla ve asla istemediğimiz bir bölüm varsa sırf puanım yetiyor diye ya da nasıl olsa o kadar alt tercihimi kazanmam düşüncesiyle o bölümü yazmamak lazım. Bu ayrımı iyi yapabilmek için bir kağıt kalem alalım ve önce bizim için tüm olasılıkları listeleyelim. Bu listeyi yaparken asla kazanamayacağımızı düşündüğümüz bölümler varsa onları da listenin içinde farklı bir renkle de olsa görelim. Bu bize bütünü gösterecek. Sonra da bu listeye şöyle bir bakalım ve asla ve asla istemediğimizi düşündüğümüz tercihleri listeden atalım. Eğer tereddütlerimiz varsa görüş alabileceğimiz kişilerle konuşalım ve zihnimizi netleştirelim. Mümkün olduğu kadar sade ve bizim gerçek isteklerimizi yansıtan listemiz artık elimizde. Peki ya bundan sonrası?
Çok istediğim ve asla kazanamayacağımı düşündüğüm bölümlere objektif olarak tekrar bakmalıyım: gerçekten imkansız mı? Bu sene için mi imkansız her zaman için mi? Ben bu bölümlere girmek için neyi ya da neleri feda edebilirim? Bir yıl daha çaba göstermek istiyor muyum bu bölümler için? Bu bölümden vazgeçmek benim hayatımı nasıl etkiler? Ya da bu bölümün yerine yazabileceğim bölüm beni nihai isteğime ne kadar yaklaştırır? Kazanabileceğim bölüm bana neler katacak? … bu soruları ve daha başkalarını kendimize sormaya başladığımızda yavaş yavaş zihnimiz aydınlanacak ve kararımızı daha doğru vermeye yaklaşmış olacağız.
Daha sonraki adımda bizi sıkı kararlar bekliyor: kazanamayacağımızı düşündüğümüz bölümleri listeden çıkartabildiysek kalanlara tekrar farklı bir gözle bakmamız lazım. Bu süreçte bazen üniversitenin adı ön plana çıkıyor bazen de bölümün adı. Eğer istediğiniz hayal ettiğiniz bölüme istediğiniz üniversitede ulaşamıyorsanız bu tam bir karar aşaması: istediğim okul mu (bir başka deyişle ortam mı?) istediğim meslek mi? Uzun soluklu düşünmek bu konuda bana yardımcı olacak. Ben ne yapmak istiyorum bu hayatta? Mesele para kazanmak ise ben ne yaparak para kazanmak istiyorum? Okuldan yana tercihimi kullandığımda bu bana öğrencilik bittiğinde nasıl bir sonuç verecek? Ve ben bu sonuçtan ne kadar memnun olacağım? İşte bu sorular da bu kararımızı da daha doğru vermemizi sağlayacak.
Sonra da iş artık bizi gerçekten yansıtan listemizle tercihlerimizi yapmaya kalıyor. Elimizde kalan bölümlerle ilgili olarak tereddütlerimiz halen varsa önceliklerimize göre bir araştırma işine girişebiliriz. O alanda okuyan kişiler, mezun olmuş ve hayata atılmış kişiler, bölüm hocaları, internet bizim bilgi kaynaklarımız. Bu kaynakları ne kadar çok kullanırsak o kadar iyi. Ancak böyle sağlıklı karar verebiliyoruz.
Fark etmişsinizdir mutlaka ki, tercih yapmak ciddi mesai gerektiriyor. O yüzden son ana, son güne bırakmadan bir an önce işe koyulmak lazım. Bu konuda kafanızda soru işaretleri olursa bana mail atabilirsiniz… farklı sorularla zihninizi netleştirmeye gayret ederim. Doğru ve mutlu kararlar diliyorum.
Altan Özen