Kaz tüyünden yapılma bir top ve raketle oynanan Badminton, topun file üzerinden rakip alana atılması ve geri dönmesini sağlamak amacına dayanan bir spor dalı. Badminton, kolayca öğrenilebilen, 7 yaşından 77 yaşına kadar bütün yaş grubunda insanların yapabildiği, ender sporlardan. Şiddet içermemesi, oynaması ve seyredilmesinin zevkli olması nedeniyle, bayanların da büyük ilgisini çeken spor; kişiyi zorladan eğlenmesini sağlıyor.
BADMİNTON İSMİ BADMİNTON EVİ’NDEN GELİYOR
MÖ 5. yüzyılda Çinliler, badmintonun atası sayılan Ti Jian Zi adı verilen bir oyun oynarlarmış. Yine badmintona benzeyen bir oyun, 19. yüzyıl ortalarında Hindistan'da poona adıyla oynanıyormuş. Birçok açıdan günümüz badmintonuna benzeyen bu oyunu gören İngiliz subaylar, 1860 yıllarında bunu ülkelerine getiriyorlar ve Beauford Dükü'nün kızları bu oyunu ilk defa Badminton Evi'nde oynuyorlar. Badminton ismi de bu salondan geliyor.J.L. Baldwin isimli sporcu ise, bu sporun kurallarını ilk koyan kişi. 1870'li yıllarda Hindistan'dan dönen İngiliz subayları, Badminton'u J.L. Baldwin'in koyduğu kurallara göre oynamaya başlıyorlar. Dört yıl gibi kısa sürede İngiltere'de ilk badminton kulübü kuruluyor ve kuralları belirlenen oyun ülke geneline yayılıyor. Ancak uzun süre Badminton, sosyete sporu olarak anılıyor. Daha sonra çeşitli ülkelere yayılan badminton, 1934'te Uluslararası Badminton Federasyonu'nun kurulması ile yeni bir ivme kazanıyor. Badminton, ilk kez 1972 Münih oyunlarında olimpiyat sahnesine gösteri sporu olarak çıktı. Yine, 1988'de Seul'de bir kez daha denenen badminton, 1992'de Barselona'da esas spor olarak ilk kez oynandı. Asya ülkelerinin yanı sıra Danimarka ve İngiltere'de bu oyunda en iyi olan ülkeler arasında yer alıyor. Badminton 1800'lerde nasıl oynanıyorsa, bugün de aynı şekilde oynanma özelliği taşıyor.
TÜRKİYE’DE İLK UYGULANAN SİSTEM: MİNİKLER LİGİ
Badminton, Türkiye’de kısa bir geçmişe sahip olmasına rağmen, zevkli ve mücadele gerektiriyor olması nedeniyle büyük ilgi görmüş bir spor. Türkiye Badminton Federasyonu (TBF) ise 31 Mayıs 1991 tarihinde kuruldu. 3 Kasım 1991 tarihinde 104. üye sıfatıyla Uluslar Arası Badminton Federasyonu (IBF) tarafından tam üyeliğe kabul edilen Türkiye, 1997 yılında Sakarya Necmi Uztürk Spor Salonu’nda yapılan Balkan Gençler Badminton Şampiyonası’nda Mert Aydoğmuştek ile erkekler kategorisinde Balkan şampiyonluğunu kazandı.
Türkiye’de ilk kez düzenlenen ve Badminton Federasyonunun 1994 etkinlik programı içinde yer alan Deplasmanlı Badminton Ligi tespit müsabakaları, 11 bölgeden 24 takımın katılımı ile 47 Nisan 1994 tarihleri arasında Ankara'da yapıldı. Bu müsabakalar sonucunda 8 takım Badminton Ligi’ne katılmaya hak kazandı.1995 yılında ilk kez düzenlenen deplasmanlı ligde Aliağa Belediyesi İzmir İl Karması yenilgisiz şampiyon olurken, aynı yıl düzenlenen Balkan Şampiyonası’nda Türkiye 3. oldu. Toplam 38 üniversitenin yer aldığı Üniversiteler 1. Ligi ve 2. Ligi’nden başka, 10’u 1. Lig’de, 16’sı bölgesel liglerde olmak üzere 26 takımın mücadele ettiği deplasmanlı badminton liglerine Türkiye’de ilk defa uygulanan bir sistemle Minikler Ligi de dahil oldu. Milli Eğitim Bakanlığı Spor Dairesi Başkanlığı ile Badminton Federasyonunun ortaklaşa düzenledikleri minikler, yıldızlar, gençler okullar arası yarışmalar ve ferdi Türkiye şampiyonalarına, özel şirketlerin düzenlemiş oldukları turnuvalar eklendi. Türkiye’deki ilk özel turnuva olan "İstanbul Açık Turnuvası" halen güncelliğini koruyor.
Badminton sporunun yaygınlaştırılması, tanıtılması, bir kitle sporu haline getirilmesi amacıyla Kasım 1995’te "Türkiye Badminton" adı altında ilk bülten yayımlandı. Kasım 1997’de ise badminton yayıncılığı büyük bir atılım yaparak baskı kalitesi yüksek "Tüytop Magazin Dergisi"ni çıkardı. 1999 yılında bu yayınlara "Badminton Aktüel", "Tüytop Ekspres" ve "BHD Bülten" de katıldı. 2003 yılından sonra tüm branşları içine alan "Sport Active" dergisi badmintona aylık olarak yer verdi. Badminton için büyük bir atılım yılı olan 1999 yılında Badminton Hakemleri Derneği kuruldu. Türkiye Badminton Milli Takımı ilk müsabakasını İzmir’de Kazakistan milli takımı ile oynadı.
Türkiye’de düzenlenen ilk uluslar arası turnuva ise 70. Yıl Uluslar Arası Badminton Turnuvası ise 25-29 Ekim 1993 tarihlerinde Ankara’da yapıldı. Türkiye, Haziran 1994’te Bulgaristan’da düzenlenen Balkan Gençler Şampiyonası’nda 3.lük, 2003 yılında Türkiye’de yapılan Balkan Büyükler Badminton Şampiyonası’nda Yağmur Uslu tek bayanlarda Balkan 2.’si oldu.
Kutu: BADMİNTON HAKKINDA NE BİLİYORUZ?
•Uluslararası Badminton Federasyonuna 147 ülkenin üye olduğunu,
•Badminton dünyanın en hızlı raket sporu olup, topun raketten yaklaşık 300 km/saat hızla ayrıldığını,
•Bir badminton oyuncusunun sadece bir maçta 2 kilometreden fazla yol kat ettiğini,
•Topun ağırlığının 4.74 ile 5.50 gram arasında olduğunu,
•En iyi badminton topunun kazların sol kanat tüylerinden yapıldığını,
•Bir top için 16 kanat tüyü kullanıldığını,
•En büyük badminton topunun, Cansas City Müzesinde olup, normal ölçülerden 48 kat daha büyük ve 2500 kilo ağırlığında olduğunu,
•Thomas Kupasını erkekler kategorisinde 1948 yılından beri en çok Malezya, Endonezya ve Çin takımlarının kazandığını,
•Badmintonun Çin ve Eski Roma uygarlıklarında raket yerine ayakla oynanan bir oyun olduğunu,
•İlk kez 1992 yılındaki olimpiyatlarda resmi olarak oynandığını ve resmi olimpiyat oyunu olarak kabul edildiğini, biliyor muydunuz?
SERVİS HATASI RAKİBE YARIYOR
Kortta, raketler yardımı ile topu ağ üzerinden aşırarak oynanan, tenise benzeri bir oyun olan badminton, 13.40 m x 5.20 m boyutları oyun alanında oynanır. Ancak her yarı alan, çiftlerde 76′şar cm daha kısa, teklerde ise 90′ar cm daha dar olarak kullanılır. Oyunda amaç, topu kendi alanına düşürmeden, ağ üzerinden aşırarak, geri gelmeyecek biçimde rakip alana göndermek olan sporda, servis atan tarafın hatası, topun ve servisin rakibe geçmesine yol açar. Servis karşılayan tarafın hatası ise rakibe sayı kazandırır.
Oyunda mantar veya plastik başlığa takılı 14-16 tüy bulunan beyaz deriyle kaplı, içinde küçük bir bilye bulunan paraşütlü top ve uçucu ad, verilen bir top kullanılır. Karşılaşmalar tekler, çiftler ve karışık çiftler kategorilerinde yapılır. Oyun en fazla 3 set halinde oynanır. 3 setlik bir karşılaşmada iki set alan oyuncu oyunu kazanır. Bir seti alabilmek için 15 veya 21 (tek bayanlarda 11) sayı, almak gerekir. Uzatma söz konusu olduğunda bu rakamlar değişir. Sayıları, her zaman servis atan taraf kazanır.