Bilgisayar ve televizyon çocuklar ve gençlerin iyi yönlerini güçlendirmez
DEHBka( Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Koçluk Akademisi) koçları Eda Aydoğan ve Suzan Tana Alalu; teknolojinin dikkat eksikliği semptomlarını arttırdığını, teknolojinin bağımlılık olmaması için çocuk ya da gencin iyi yönlerini bulunup üzerine gidilmesi gerektiğini söylediler
Son yıllarda sıkça duyduğumuz bir kavram “ Dikkat Eksikliği”… Peki kim, neden dikkat eksiliği yaşar?
Dikkat eksikliği kavramı ne kadar zamandır biliniyor? Dikkat eksikliği yaşayan kişiler hangi özellikleri taşıyor? Teknoloji, dikkat eksikliği yaratır mı? Tüm bu sorumların cevaplarını DEHBka( Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Koçluk Akademisi)
koçları Eda Aydoğan ve Suzan Tana Alalu’dan aldık…
Dikkat eksikliği olan kişiler nasıl anlaşılır?
T.A: Çocuklarda dikkat eksikliğini, ilk olarak evde anneler, sonra da okulda öğretmenler anlamaya başlıyor. Çocukların evde yerinde durmaması, istenileni yapmaması, okulda iletişim problemleri yaşaması, öğretmenini dinlememesi anne-babanın ve öğretmenlerin dikkatini çekiyor ve çocuk bir psikoloğa ya da psikiyatrise götürülüyor. Çocuğa burada uzmanlar tarafından, bir takım testler yapılıyor. Bu testler sonucunda uzmanlar birtakım becerilerin daha gelişmesi kanısına varıyorlar. Ayrıca, uzman kişi burada çocuğun dikkat eksikliği derecesini de belirliyor. Kimisi bu testlerin sonrası ilaç kullanmaya başlıyor, kimisi de ilaçsız devam ediyor. Bazen bu durum genetikte olabiliyor. Eğer anne, baba ya da ailede herhangi birinde de bu durum varsa, çocukta dikkat eksikliğinin olması olası bir durum oluyor. Dikkat eksikliği olan anne babalar, çocuktaki bu durumu kendilerinde de var olduğu için önce anlayamıyorlar. Daha sonra çocuğun öğretmeninden gelen uyarı ile durumun önemini kavrayabiliyorlar. Çocuğun ya da gencin dersleri çok iyi fakat arkadaşlarıyla iletişimi çok kötü. Bu şekilde dikkat eksikliği olan kişilerle de karşılaştığımız oluyor. Bu gibi durumlarda, dikkat eksikliğinin hissedilmesi çok daha zor oluyor. Kimi çocuk ya da gençte fazla hata yapmaktan korkarak dersten kaçabiliyor. Bu daha çok üniversite öğrencilerinde rastlanan bir durum. Yaptığı ödevi ya da dersi tekrar tekrar kontrol etme ihtiyacı hisseden, bir şeyleri yanlış yapacağından korkup okula gitmeyen ve ipin ucunu kaçıran dikkat eksikliği yaşayan çok fazla öğrenci var. Bu durum biraz da ailelerin çocuklarını çok küçük yaşta kurslara, dershanelere ve özel öğretmenlere teslim etmesinden de kaynaklanıyor. Çocuk bu şekilde üniversiteye kadar geliyor, üniversitede yardımcı bir etken olmadan tek başına kalıyor. Bu şekilde de dikkat eksikliği durumu cereyan ediyor.
ANNE-BABALAR ARTIK ÇOK BİLİNÇLİ
Anne-babalar, çocuklarında dikkat eksikliği hissettiği zaman neler yapmalılar?
E.A: Şimdiki anne-babalar bilinçli anne-babalar. Çocuklarında böyle bir durum fark ettiklerine alıp onları terapiste götürüyorlar. Bu biraz maddiyatla da ilgili bir durum. Eğer anne-babanın bir uzmana gidecek gücü yoksa, çocuğuna “ Dışarı çık biraz oyun oyna, enerjini dışarıda harca” ya da “Biraz televizyon izle” diyerek kendi kendilerine çözüm üretmeye çalışıyorlar. Anne-babaların çocuklarına karşı ilgili olmaları lazım. Ortada böyle bir sorun varsa bu durum göz ardı edilmemeli.
Dikkat eksikliği özelliklerinden sadece birine sahip bir çocukta da dikkat eksikliği var diyebilir miyiz?
T.A:Aslında direkt olarak bir etiket yapıştırmak yanlış olur. Bu semptomların 6 tanesini 2 ayrı ortamda birden yaşayan çocuk ya da genç için sadece dikkat eksikliği var diyebiliriz. Bir de süreç çok önemli. Yorucu ve sıkıntılı bir dönemden geçiyor olunabilir. Bu dönemde bu özelliklerin yaşanması dikkat eksikliğinin var olması demek değildir. Özellikle anne babaların boşanma süreçlerinde, bu semptomların birçoğu çocuklarda görülebiliyor ama bu sadece geçici bir süreçten ibarettir.
EINSTEIN’DA DA DİKKAT EKSİKLİĞİ OLDUĞU SÖYLENİYOR
Dikkat eksikliği kavramı ülkemizde ne kadar zamandır biliniyor?
E.A:Son 20 yıldır bu kavramı Türkiye’de duymaktayız. Önceleri böyle durumlarda çocuklarına; ya tembel ya yaramaz derlerdi. Şimdilerde durumun dikkat eksikliği olduğu anlaşılıyor. Yurtdışında ise bu kavram çok uzun yıllardır bilinmekte. 1800’li yıllardan beri bilinen bu kavram, beyinle ilgili kavramların sırların açığa çıkmasıyla daha da bilinir oldu. Belki önümüzdeki yıllarda beyinle ilgili farklı şeyler açığa çıkacak ve o zaman bu durumun adı Dikkat Eksikliği değil de başka bir isim alacak. Albert Einstein’da da dikkat eksikliği olduğu söylenenler arasında. Jennifer Lopez, Robin Williams, Walt Disney… dikkat eksiği olan isimler arasında.
Hangi meslek gruplarında dikkat eksikliğinin fazla olduğu görülüyor?
E.A:Doktorlar, reklamcılar, yoğun bakım hemşireleri, gazeteciler, sporcular… dikkat eksliği olan meslek grupları arasında. Dikkat eksikliği olan kişilerin ıq’su genelde daha yüksek oluyor.
TEKNOLOJİNİN FAZLA KULLANILMASI
DİKKAT EKSİKLİĞİ SEMPTOMLARININ OLUŞMASINA NEDEN OLUR
Teknolojinin çocuklar ve gençler üzerindeki etkisine gelirsek; teknoloji dikkat eksikliği yaratır mı?
Çocuğun ve gencin bilgisayar ve televizyon başında çok zaman geçirmesi dikkat eksikliği semptomlarının artmasına neden olur. Bilgisayarın başından 2 gün kalkmayan gençler görüyoruz. Öncelikle bunun bir bağımlılık olup olmadığını anlamak gerek. Bu bir bağımlılık durumda değilse kişiyi alternatif başka şeylere yönlendirmek gerekir. Vaktini bu şekilde geçiren çocuklarla iletişim zordur. Anne-babanın iletişim kurmaya çalışması, iletişim kuruldukça da birlikte vakit geçirmeye çalışılmalıdır. Çocukların iyi yönlerini bularak o yönlerini güçlendirmek gerekiyor. Bu televizyon ya da bilgisayarla olacak bir şey değil.
Dikkat eksikliği olan çocuk
Ödevleri son dakika yapar ve yetiştiremez…
Eşyalarını unutur…
Bir yerlerini sakatlarlar…
Planlamaları çok yavaştır, organizasyon yetenekleri yoktur…
Bir işin öneminden çok, ilginçliği onların o işe yönlenmesine nedendir…
İşe başlamakta zorluk çekerler…
Zaman kavramları yoktur