Ordu Anadolu Lisesi 10. sınıfta öğrenim gören 2 öğrencinin hazırladığı ve TÜBİTAK tarafından Karadeniz Bölgesi 1.si seçilen projeye göre, borlu çimento ile yapılan depolarda bırakılan fındıkta küflenme ve aflatoksin oluşmadığı ortaya çıktı.
Fındıkta raf ömrünü kısaltan, küflenmeyi ve küflenmenin beraberinde getirdiği aflatoksini oluşturan ana sebeplerin başında gelen betonarme duvarlı depolar, artık bundan sonra borlu çimento ile yapılan ve aflatoksini bertaraf eden depolara bırakacak. Fındıkta yeni bir dönemi başlatmaya sebep olan olay şöyle gelişti:
Ordu Anadolu Lisesi 10 A öğrencisi Senanur Duyar ile 10 B sınıfı öğrencisi Sefa Keskin, fındıkta raf ömrünü kısaltan küflenmeyi ve küflenmenin beraberinde getirdiği aflatoksini oluşturan ana sebeplerin başında gelen betonarme duvarlı depolar yerine borlu çimento ile yapılan depolarda nem oranlarının nasıl bir sonuç vereceği üzerine bir proje hazırlamaya karar verdiler. İlk olarak borlu çimento bulabilmek için Eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı M. Hilmi Güler'i aradılar. Kendisi de aynı zamanda bir bilim adamı olan M. Hilmi Güler, iki gencin böyle bir çalışma yaptığını duyunca heyecanlandı ve Bakanlığı döneminde dünyada ilk defa Türkiye'de üretilen ve standartı alınan borlu çimento tedarik etti.
TÜBİTAK BÖLGE 1.'Sİ SEÇİLDİ
İlk etapta borlu çimento ile bir ve normal çimento ile bir olmak üzere iki küçük fındık deposu inşaa eden Senanur Duyar ve Sefa Keskin, bu depolara jüt çuvallarda fındık yerleştirdi. Belirli aralıklarla her iki deponun nem oranı ve aflatoksin miktarı nova cihazlarıyla ölçüldü. Bir süre sonra normal çimento ile yapılan depodaki nem, küflenme ve aflatoksin oranının yüksek, borlu çimento ile yapılan depodaki fındıkların ise temiz olduğu belirlendi.
Deneylerinden başarıyla çıkan her iki öğrenci "Fındıkta Toksinlerin Korkulu Rüyası: Bor" konulu projeleri ile TÜBİTAK tarafından düzenlenen yarışmaya katıldılar. Yapılan sunum ve tanıtımın ardından TÜBİTAK, söz konusu projeyi Karadeniz Bölgesi 1.si seçti.
KAZAKİSTAN ZİYARETİNİ İPTAL ETTİ
İki öğrencinin TÜBİTAK'ta bölge birincisi olması, eski bir TÜBİTAK'lı olan Eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı M. Hilmi Güler'i de sevindirdi. 1979 yılında TÜBİTAK'a geçtikten sonra araştırmacı olarak sırasıyla Uzman Yardımcısı, Uzman, Bölüm Başkanı, Müdür ve Başkan Yardımcısı, Yönetim Kurulu Üyesi olarak görev yapan Güler, Kazakistan ziyaretini iptal ederek Ordu'ya geldi. Her iki öğrenciyi okulunda ziyaret ederek onları tebrik eden Güler, projeyi bir de onlardan dinledi. Öğrencilerin bilim heyecanına ortak olan Güler, "Yüzde 70 üretim ve ihracatıyla lider olduğumuz dünya fındık sektöründe aflatoksin sebebiyle yaşadığımız sıkıntıyı ortadan kaldıracak bir buluş bu. Eski bir TÜBİTAK'lı olarak, sizi tebrik ediyorum. Göğsümüzü kabarttınız. İnşallah daha güzel buluş ve projelerinizi de göreceğiz. Yeter ki kendinize güvenin, ben size her konuda destek olmaya hazırım" dedi.
5.4.2011