21. yüzyılda teknolojinin hızla gelişimi pek çok alanı etkilediği gibi öğrenme süreçlerimizi de etkiledi ve değiştirdi. Bilgi kaynakları hızla çeşitlenirken öğretmenin ve öğrenmede teknolojinin rolü de hızla değişiyor. Bu noktada şu sorulara cevap bulmaya çalışmalıyız:
- Öğrencilerin kendi öğrenme süreçleri ile daha ilgili olmalarını nasıl sağlarız?
- 21. yüzyılın sınıfında öğretmenin rolü nedir?
- 21. yüzyılda öğrenmede teknolojinin rolü nedir?
- Geçmişteki iyileri ve eskimiş bilgiler içeren müfredatı öğreterek geleceğe doğru ilerleyebilir miyiz?
- 21. yüzyılın öğrencilerine neyi nasıl öğretmeliyiz?
- Hangi teknolojilere yatırım yapmalıyız (ve hangilerine yapmamalıyız)?
Günümüzde pek çok politikacı, eğitimci ve eğitim reformu hakkında konuşanlar geçmişe baktığında 20. yüzyıl eğitim sisteminin yeniden işe yarayabileceğini umuyor. Ancak bu mümkün değil. Çünkü öğrencilerin içinde bulunduğu koşullar ve çevre geri dönülemez bir biçimde değişti. Artık hepimiz hızlı değişim çağında yaşıyoruz. Bizim çocuklarımız, bize göre, hayatları boyunca teknolojinin bir trilyon kez daha güçlü hale geldiğini görecek. Değişim şu anda tahmin edebildiğimizden çok daha hızlı ve öteye olacak. Bugün yeni araçlar hızlı geliyor ve gidiyor. Çocuklarımız bu hızlı değişim çağında büyüyorlar. Ancak biz böyle büyümedik. Pek çoğumuz için değişim ürkütücü düzeyde hızlı. Bazı insanlar değişime yetişmek zorunda olmadığımızı, “geçmişi korumamız” gerektiğini düşünebilirler. Ancak eğitim verdiğimiz çocukları umursuyorsak eğitimciler olarak onları geleceğe taşımalıyız. Böylece 21. yüzyılda işlevlerini yerine getirebilir ve zenginleşebilirler.Onlar da bunu yapabilmek için bize güveniyorlar.
Eğitimciler sürekli değişim için kendilerini hazırlamalılar; bunun için plan yapmalı ve esnek kalmalılar. Eğitimciler nasıl “geleneksel” ya da “güncel” olacaklarını değil, her sene nasıl “yeni” olabileceklerini düşünmeliler. Bu süreçte hem geçmişi korumanın hem de geleceğe doğru ilerlemenin yolları vardır. Bu değişim çağında yetenekler/beceriler aslında aynı kalırken araçlar hızla değişiyor. Yani yüklemler/eylemler aynı kalan yetenekleri/becerileri temsil ederken (eleştirel düşünme, mantıksal olarak sunma, iletişim kurma, duygu yaratma, titiz olma, bağlamı anlama, ikna etme); isimler, hızla değişen araçları (kitaplar yerine videolar, kara tahtalar yerine elektronik tahtalar, tepegöz yerine PPT ve hatta Flash, cep telefonları yerine iPhone’lar) temsil ediyor. Eğitimciler olarak öğrencilerimizin öğrenmelerini, uygulamalarını ve üzerinde uzmanlaşmalarını istediğimiz ana yüklemlerin (yeteneklerin/becerilerin) ne olduğu üzerine ve öğrettiğimiz yüklemler (yetenekler/beceriler) ile ilgili en uygun ya da iyi isimleri (araçları) kullanıp kullanmadığımız üzerine düşünmemiz gerekiyor. Yapmamız gereken şey yeni isimler/araçlar ortaya çıktıkça onlara doğru ilerleyebilmek için yeterince hazır ve esnek olmak.
Kayhan Karlı
05-06-2011